قلعه ی سقریم

چون پریرو سرافکنده در پیش                      دیده باشی که جلوه دارد بیش

با تو هر حرف گفتم از پیشی                      که نه با هر کجا کنی خویشی

پدر من که آن بلاها دید                               و آن بلاها به جان خرید و گزید

او که با این نهاد بود بسود                           باز پس گشتنش برای چه بود

شربت آب است کار نان نکند                       تن بی نور، سود جان نکند

سربلندی به کوه گشت تمام                      هر قبا را نبود هر اندام

بس گیاه کاو نشد ز باران تر                         وای بسا کس کز او نخاست ثمر

زاین مرقع نشین  نه جاهی بود                   تا نه کس را به طبع راهی بود

از تک چه کز او برد نفسی                          ره به باغ طرب نبرد کسی

من که خلوت گزیده ام بسیار                      جستم این خاصیت در آخر کار

داغم از زحمت نهانی خود                          داغ تر از غم ندانی خود

گاه بر گاه آسمانم شدنم                            گاه از مرد و زن نهان شدنم

این به چشم همه کسان مطرود                 آن ندانستن ره مقصود

این به پای خود آمدن سوی گور                   آن جدا ماندنم از چشمه ی نور

این به پای طلب چنان شدنم                       پس چنین باز جای آمدنم

با زحل ماه را نبود قران                               که سفر نحس دارم چندان

جادویی هم نکرد من کردم                         من قتیل خودم چه ظن کردم

گرچه کوشی بس کلان بزند                        دزد ناشی به کاهدان بزند

خواندم از هر صحیفه بس به خلاف              لاجرم طبع آمدم صحاف

رستم ار چند از آن مهالک تنگ                    سر چو ماهیم آمده بر سنگ

بس رقم اوفتاد و رنگ ببست                      یک نه زان رنگ ماند بر سر دست.

ای بسا کاهش از سر خواهش                   که به تحقیق بود افزایش

---

اوج و فرود تو به دست خویش است نه به دست روزگار تو گاه خود را با عملت به عرش میرسانی و گاه آنچنان افول میکنی که در احوال خویش متحیر میمانی این از بازی توست نه روزگار ، و این روش که هر چه پیش می آید را به روزگار نسبت میدهند از تبعات بی مسئولیتیست نه سختیگیری خداوند ...

او رحمن است و رحیم ...

قلعه ی سقریم

توسنی چیستت که بشتابی                      چو شتابان یکی چو خود یابی

گرچه می رفته بوده است پدر                     زاو نگه دار قصه پیش نظر

یار غاری مکن که رخنه ی غار                     صد فرو برده است چو تو سوار

بس بدیدم نارسیده به جای                        راه آموده کرده ازگل و لای

کوربینان به ره فراوانند                               که کسان را چو هیچ کس خوانند

دست در آستین اگر نه کسی است            دست در استین غیر بسی است

جان ما شد در این خیال از دست                 تا که بر جان ما که خواهد بست

روزگارت نداد اگر دوران                               چه بری روزگار خویش چنان

همچو دریاب خویش باش بلند                     نه چو دندانه های قصر بهع بند

چو برآیی به کار بی غرضی                         جوهری به طبع از عرضی

گوهر خویش مان و روی متاب                     رونه بر اب، نقش رفته میاب

تو چنین شو ز خاکی و آبی                         عهده بر من که جمله دریابی

اندر این بیمناک راهگذر                               سخن باطلان به هیچ شمار

حرف اگر چند بود و بسیار است                  در حساب وجود کم بار است

بیش از انی که باز دانی چیست                  باش خود را که تا شناسی کیست

چو نه ای در هوای بدکاری                          گنج داری ز گنج هشیاری

آنچه کامد به خاطر تو درست                       سوی آن شو که انت باید جست.

گهر خویش پاک دار که بود                           گهر پاک را بهانه وجود

آینه ساز گردش پرگار                                  ای بس آیینه کاورید به کار

دیده اما چو نیک بگماری                             با هر آیینه نیست مقداری

آینه گرچه خود علانیه است                        گردش از نستری چه آینه است

کس نکاهید از تسردن خود                         زنده شد بل به شکل مردن خود

---

بی تحول و تغییر راه به جایی نخواهی برد، اگر طوفان نشود آرامش بعدش لذتی نخواهد داشت، سکون در تلاطم معنی پیدا میکند

معنا در انبوهی از واژه ها خود را نشان میدهد

عدل خداوند در ظلمت تاریکی نمود حقیقی خویش را نشان میدهد و اهل حقیقت در همه حال خدا را عادل  میبینند

دید و سمت نگاهت را مشخص کن بدان که چه میخواهی ببینی تا بر تو روشن شود ...

قلعه ی سقریم

وه که نقشی بماند و معنی رفت                 هر چه سردی گرفت یعنی رفت

خانه ام سوخت و آتشی بر شد                  چشم بر هم زدن چه محشر شد

پا ز رفتار ماند و دل ز امید                            چون شبم شد به دیده روز سپید

هیچم از ناخنی گره نگشود                        گر گنه بود ور گناه نبود

من که این زخم بر جگر دارم                        از همه نیک و بد خبر دارم

شد پی پیریم جوانی صرف                         مرد اتش که زنده ماند برف

بر زدم با خیال ها سرکش                           در گل روزگار خود آتش

تیره گر من ز روزگار خودم                            تیره تر از خطای کار خودم

هیچ نیرنگی اوستاد و زرنگ                        نه بر این پرده این نگاشت ز رن

رنگ بین با تنم چه بازی داد                         که نه میلم به چاره سازی داد

تا بر اندازه ایم برد از راه                              که بگشتم ز شکل خویش آگاه

نیک دیدم چو در شمایل خویش                   هولم آمد ز شکل هائل خویش

من که با نکبتی چنین بستم                       گفتم الحق که غول من هستم

تا حسابی رود در آخر کار                            باز دانند هر که را چه ببار

صاف این جام دردآلود                                  کس چه داند که چند و چون بوده

روی ظاهر چو خلق می جویند                    روی بینند و نکته می گویند.

 

اندر نصیحت پیر با فرزند خویش

ای ز من مانده یا نه، ای فرزند                     سخنان مرا به جان در بند

سخن ار چند بر درازی شد                         همه در کار کارسازی شد

گفتمت تا نه ظن بری ز پدر                          کاو چه گفت و نگفت حرف دگر

مهرم از گنج سذ به مهر گشود                   به سخن دادم آنچه با من بود

---

رنج میبری میسازی آباد میکنی اما اساس و اصل را نمی دانی، مکان را نمیشناسی

معنا را نمیفهمی

معنا یعنی رنگ، یعنی هویت بی معنا همه چیز رنگ میبازد تهی میشود...

قلعه ی سقریم

من در اینجا خلیفه در بغداد                         چه کس است آنکه دادخواهد داد

تیره آمد به چشم من رخ روز                       روشنی کاست مهر دل افروز

راه تنگی گرفت و جای فسوس                   گورزایی به من گذشت عبوس

ماند در کارگاه دیده ی من                           شاخی از گاو و پاره ای ز رسن

پس به دستی عصای خون آلود                   برگرفتم هوای راه که بود

جانم آزرده از تن خاکی                               پای برداشتم به چالاکی

که ز ناگاه از آن سرای جهول                       برشد آوا که: غول آمد غول!

پای بینید و رنگ و مویش را                         چو بپوشیده موی رویش را

از کجا سر به راه آورده                                  غول چون است رو به ما کرده؟

این درشتی چو دیدم از تن چند                   سر به جیب آمد و دلم به گزند

راست نز چپ ز چپ نه راست شناس          یردم از جا خیال ها به هراس

بیمناک از گزند بیخردان                              گوشه جایی نهان شدم چو ددان

جانم از تن چو این قرار گرفت                      گشت پرگار و این مدار گرفت

اندر اندوه غول بودن خویش                         دیده بردم دز آزمودن خویش

دیدم آن در خود از ندیده که بود                    گیسوان تا به پای خاک آلود

نه به پا کفش و بر سرم نه کلاه                   مانده بالایم از عذاب دو تاه

در نشسته ز پای تا دامن                            چرک بر من چو زنگ بر آهن

دور از مردمی و رسم قبول                         ناخنانم سطبر چون سم غول

وز تنم پینه ها گشاده دهن                         خوب و ناخوب معنی آن من

در هوای چه نام برداری                              مرد بین آخرش چه ها خواری

عکس از خود در آبدان دیده                         ره بر او برده وین زمان دیده

با خود آنگونه بستن پیوند                            بیخود اینگونه جستن اندر بند

---

در خلوت خویش با چه مانوسی

هر آنچه با تو و در دل توست با تو میماند، بدان به چه دل میبندی و با چه انس میگیری و خلوت میگزینی ...

قلعه ی سقریم

هر کنارش به رنگی آغشته                         هر جدارش به صورتی گشته

رسته بر رسته خانه ها نه چنان                   با نشان ها که بود جا نه چنان

چو دلی کاندر او بخت امید                          خان جایم در آن میان نه پدید

کله بسته است ابری از همه جا                 جز مرا خانه هر که را پیدا

گفتم ای وازده به هر خامی                        وآمده بر سر بدانجامی

چیست رو بر دیار آوردن                              آن زمان خانه جای گم کردن

باز گفتم جهان جهان باشد                          رنج آن است کاو به جان باشد

نیست با کار روزگار درنگ                            رنگ از رنگ او زداید رنگ

پس از آن سرگذشته های دراز                    بروم دوستان بحویم باز

بازپرسم ز یاد و خویشاوند                          دل به درمان برم دگر زاین بند

تنگی کار اگرچه افزاید                                 دلم از حرف دوست بگشاید.

بازدیدم، شگفتی این بنگر                          هر که دیگر شده است و هر چه دگر

مردشان زیب بسته چون زنشان                  همچو غل رشته ها به گردنشان

هر که بیگانه رو چو جانوری                         جانورهای دست و پا به سری

و آنچه از جانور، چه وحش و چه طیر            به دگرگونه است بر سر سیر

باغ در باغ و بوستان همه جا                        خالی اما ز دوستان همه جا

واگرفته نگاه، هر که زمن                            شده یکسو به راه، هر که ز من

کس به دیدن مرا نشانه نساخت                 ور نشان کرد، دید و وانشناخت

زان پرستشگران یکدله دوست                   نه به چشمم یکی که گویم اوست.

لاجرم آنکه یاورم باید                                  همچو عنقا که باورم ناید

چو من آن جمله را چنان دیدم                      وز سرانجام خویش سنجیدم

گفتم ار نرد کاین چنین دل باخت                  اینک از باختن چه خواهم ساخت

---

معانی با دگرگونی های تو دگرگون میشود، کلمات تو به احوالات تو وابسته است

خدا را جدا از هستی و هستی را جدا از خود مدان تو جزئی از کل هستی و این بودن به تایید و نفی تو نیازی ندارد.

قلعه ی سقریم

خفته ای بس به راه ناهموار                        که به بانگ خروس شد بیدار

وای بسا کس فرو به راه نهفت                   که بر او ره نمود و احسن گفت

تا جهان جای کژی است و فسوس              راستگو تر ندید کس چو خروس

گر نخواهم ز راستان جویم                          من که باشم که داستان گویم

راستان ره به ما گشاده شدند                     گنج آنگونه را نهاده شدند

راستی بخش و راست دان او بود                که مرا راه سر به غیب نمود.

گرم بگشاد چون خروس نفس                     به نوا بست بر گلوی جرس

من بر آوای او به راه شادان                        هر دم افتاده تر به آبادان

همچنان می شدم ز جای بجای                 تا دم صح گشت چهره گشای

آسمان جلوه داد میشی گرگ                     وز سر شب ربود تاج سترگ

دلم از آن جهان که پیدا شد                         روشنی جست و روشن آرا شد

راست دیدم چو راه خود در پیش                  شد سوی راستیم رغبت بیش

گفتم اکنون که شد به سامانش                  قصه های جهان و طوفانش

بر تو گر باز در جهان مانی                            منزجر از سفر چنان مانی

چو رسیدی به شهر خود پیدا                      به که ناید به یادت آن سودا

شهر بین و سواد شهر نگر                         صد ستمکاره گو در آن به مقر

چو نه با هر که هم نشستی تو                   چه زیانت از آن به هستی تو

کاروان گو رود به هر سامان                         بار خود را پیاده دار و بمان

گوشه ی خویش جوی اگر جستی              لاجرم دل به شهر خود بستی.

بودم اینگونه دل به گفت و شنفت                کر نگاهی گل مراد شکفت

چند گامی نرفته بودم بیش                         کاشنا آمدم محلت خویش

لیک دیدم بخ جای بام دیگر                         کوه دگر ره دگر تمام دگر

---

با تغییر تو جهان نیز تغییر میکند

هیچ چیز ثابت نیست و ثابت نیز نمیماند حتی تو

سکون جز مرگ معنی نمیدهد، وقتی راکد میمانی و توان رفتن را از خود میگیری یعنی تو هیچ نیستی حتی از هیچ کمتری ...

قلعه ی سقریم

سگ چوپان چرایی از وسواس؟                  سگ خود باش و سود خویش شناس

خورش طبع خویشتن می جوی                   بی فریبی چنان که دارد روی

خوار خوارت چرا به کین شکند                     در خم انگور را چنین فکند

چه پی تازه، کهنه ات به گرو                        گندم کهنه به ز تازه ی جو

بادی افتاد و گو بساط ببرد                          ستمی آمد ونشاط ببرد

ابر و بادی بهم بپیوستند                            یا در آخر ز یکدیگر رستند

اندر آن باش از برومندی                              که کنی خانه ای که بپسندی

نگسلد مرد چون کند پیمان                         می رود با هزار دل شیطان

تا دل آیوده کس قدم نزند                            زانچه بیند یکی رقم نزند.

همه این نقش ها که در رقم است              از سبکبار رفتن قلم است

شد زبان یکه در دهان کسان                       گشت آنگاه ترجمان کسان

آسمان را که جمله والایی ست                  دیده باشی که هم ز تنهایی ست.

****

از من است این ولی در این مقدار               ناقص اندام قصه ای به عیار

او نشانی ز ماجرای من است                    پای بر پای من چو سای من است

صاحب سایه گر دراز آید                              سای او هم درازی افزاید

چو شب این بودم و چرا غم آن                    باید از سایه ام گرفت نشان

باش تا بیشتر سخن شنوی                        گرنه کس گفت، این ز من شنوی

نیستم چون به کار عاریه ساز                      حسب الحال خود نمایم باز

دیدی ار دودتن که چون شد راست              دید جان بین کنون ز من چون خاست

آتش افروختم وز آن آتش                            سوختم هر خیال را سرکش

---

بیشتر امورات زندگی تو در دستان خود توست تو خالق زندگی خویشی

وقتی با مسئولیت رفتار کنی قطعا زندگی زیبایی برای خودت خواهی ساخت و کسی را مسبب مصائب و مشکلات زندگی خویش نمیدانی

همه چیز در دستان توست برخیر و بساز

قلعه ی سقریم

بر در خود مرانم از در خواه                          یارب آن ده که یاور است و پناه.

آمدم چون به عجز خود تسلیم                    جانم آمد مسلم از آن بیم

نیست بر این در آرزو به هدر                        هر که بر قدر مایه جست ثمر

من که کم از رهی به جان رستم                 سودم آمد چو دل بدو بستم

آفتابم به صبح رویی داد                              ذره را طبع راه جویی داد

شد به هر سویی گرم پرده دری                 و آنقدر شد که کرد چاره گری

چو دل از تیزی وی اندر یافت                       آن نشان کاو به خود نشناخت

با من آموخت بی فریب و فسوس                               گوش دادم پی نوای خروس

گر نشانی بود از آبادان                               مگر او آورد خبر شادان

بازآیم از او به راه درست                             باز جای آنچنان که بود نخست

گفتم اینک به پاس گمشدگان                     تو بخوان ای خروس نادره خوان

هان بخوان کز سرایش بم و زیر                   تن به رقص آوری و جان به نفیر

کیست آن کس که در بلای چنان                 گوش بربندد از نوای چنان

این خروسان که پرده در باشند                    نه همان مژده سحر باشند

شب که دارد به دل هزار فسوس                 می درد پرده اش به دست خروس

صبحدم را چو او سراید باز                          اوفتد بس حرامی از تک و تاز

ددی از مطبخی جهد سوی زیر                   مفسدی با دود از او به نفیر

گرنه ماییم نیک وقت شناس                       او شناسد به نیکی مقیاس

خفتگان را نوید آید از او                               کاروان را امید زیاد از او

گنج بخشی از اوست و آن که زماست        آن که داریم کار خود زو راست

از نخست او به کارگاه ز من                         بوده ز راستیش نوبت زن

کرده با آفتاب همکاری                               ذکر بیدار است و هشیاری

---

اگر به دنبال حقیقتی ان را الزاما در محضر استاد و تنها در عبادت نخواهی یافت حقیقت در همه چیز موجود است به شرط یافتن و رسیدن به آن

مشکل از فرستنده نیست گیرنده پر از اغتشاش و تصاویر مبهم است باید پاک باشی تا بتوانی در نقش گیرنده ظاهر شوی ...

قلعه ی سقریم

بوی جانا زدود خانه ی خم                           راه نابرده راه کردم گم

چه ز کف دادم آن شکفته بهشت                 به کجا ر.زگار بردم . هشت

این چه تاوان، چه اشتباهی بود                   جانم از کار شد، چه راهی بود

شادمان آن که دسته زین ره شد                 زاین سیه دیده شب دل آگه شد

به مراد ار رسید ور نرسید                          همچنانیم ما روان به امید

لیک اندیشه ای به تاب نماند                      که به گوشم دم شتاب نخواند

بر هر اندازه ام که دل می خست              بود با من ز گونه گونه شکست

با همه جهد، جهد من بی سود                   جهد بودم ولیک راه نبود

صد رقم بست و صد رقم بسترد                  رقمی بر نشانه ایم نبرد

چون بماند از من اندر آخر کار                       تن ز تمکین و پای از رفتار

شب از پویه ...*                                         بگسستش به دست درج گهر

اندر آمد به کار جلوه گری                            راه پوشیده کرد بیشتری

در رسیدم بمانده از تک و تاز                       به نشیبی نه راه او به فراز

بر جهان آفرین در این تشویش                     داشتم بیقرار دست به پیش:

کای ز تو جمله آفریده شده                         هر پدید ز تو پدیده شده

از تو تا بر کسی نیفزاید                              دیده اش ره به پیش ننماید

ما گنه کار و تو گنه بخشای                         در بخشندگی به ما بگشای

بی تویی نیست با من و دانی                     بی تویی مرا تو خود خوانی

با من آن کن که از تو می آید                       کهز ممن جز خطا نمی زاید

گر کج افتاده ام نه آن دانم                          تو خود از راه کج بگردانم

از کجا راه آیدم پیدا                                     توبه پیدائیت به من بنما

من صحرانشین که سوخته ام                    چشم امید بر تو دوخته ام

---

کیفیت مشاهدات، چگونگی راه و ... همه و همه به خواست تو باز میگردد اینکه تو چه چیز را طلب کنی و در چه راه قدم بگذاری اینقدر خود را از خداوند جدا ندان تو تافته جدا بافته از هستی نیستی ...

قلعه ی سقریم

چشم تا هر کجا که در نگرد                         جز بیابان به جای ره نبرد

از یکی سوی تا به جابلسا                          وز دگر سوی تا به جابلقا

چو سرابی ز دور نقشه ی آب                     اندر او گم هزارها سقلاب

من در آن دائره چون نقطه دچار                    او به من بر چو گردش پرگار

نه وقوفی از کجا شدنم                              وز چنان وادی ای جدا شدنم

نه توان تا به جای مانم باز                           چاره را تا چه چاره دارم ساز

گه از آوایی اوفتاده به گل                           گه ز دودی نشانه ایم به دل

من بر آن دودخانه از ره دور                          واو ز من گم چو به دیده ی کور

یا به جهدی ز گل برافتاده                            هوش گشته خرد ز سر داده

همچو مستی که شور بیش کند                 نشناسیده راه پیش کند

راست از چپ نداند او ره خویش                  که ز پس رفته است یا از پیش

تا بداند کجاش باید شد                               دوزخی را بپاش باید شد.

می شدم آنچنان که گوی شود                   گاه بر پشت و گه به روی شود

گرچه می برد هر کجا نظرم                        ره نبودم که از کجا گذرم

من به ره بر به هر جهت خسته                   ره به من بر ز هر جهت بسته

با فراخی که داشت جا و این بود                 تنگتر بود هم ز چشم حسود

جان چو من در چنان بلا دیدم                       خویشتن گم به هر کجا دیدم

وای بر من بر شد از حکایت من                   وز سبک سنگی و درایت من.

اولم آنچنان سبک رانی                              و آخرم اینچنین نخواهانی

با چنان رنج های دستادست                       دل چرا ره نه بر خیالم بست؟

در چنان خاکی ای چرا دیدم                        بانگ آن مرغ از چه بشنیدم؟

دوش چون مرغ خواند بی هنگام                 گفتم اینک شب آمده است تمام

---

حقیقت هر موضوع تنها بر اهلش ظاهر میگردد

اهل بودن و اهلیت داشتن چیز کمی نیست

دقت داشته باش همانطور که افراط در گرویدن ضرر است در اصرار به فردیت هم به طور افراطی ضرر هست

تنها راه تعادل است که آسیب و ضرری ندارد ...

قلعه ی سقریم

دل در اندیشه ی دگر دارم                          گره از کار بسته بگشادم

تن از آن ورطه درکشیدم باز                         دیده زان خواب برکنیدم باز

گفتم اکنون به فکر دوراندیش                      تازه می مان به تازه خواهی خویش

عمرداری چه بر هبا و هدر                          عافیت جو که عافیت بهتر

دل در انداخته به راه هلاک                          جان بر انداخته ز خانه ی خاک

گر بمانی غرامت است ترا                          ور نمانی سلامت است ترا

اندر این دائره است تا کم و کاست              سیلی نقد بهتر از حلواست

به که برگیری این به پیشادست                  بگذری از هزار نسیه که هست

از همه نیک و. بد که دیدی شو                   وز بد و نیک چون بریدی شو

تشنه گر سوی آب ره نبرد                          مرغ گر شد به کشت و دانه نخورد

روزگار از خود این چنین چه بری                   در بهای چنین گهر چه خری

نشدی گر به راه رهبردار                             کم از این سوی خان و مان سردار

به که با این زبونی ای درویش                     دل بداری به شهر و مردم خویش

کنجی آسوده، گوشه ای به امان                 یاد بادت دیار و خانه و مان.

چو از این سوز خاست سوز دگر                  همچو آتش قراضه های شرر

پای از گوشه ای برآوردم                            رغبت راه در سر آوردم

روی دارم سوی بیابان باز                            زان سبکتر که بودم از آغاز

تا چه نقشی به پرده انگیزم                        دل نهادم که تیزتر خیزم

کز صدایی مرا تکان افتاد                             سوزش جان در استخوان افتاد.

زاین صدا تازیانه به سر من                          گویی آوار خانه بر سر من

دل ندادم نشان زهر در خواه                        جز ره شهر خویش و رغبت راه

لیک چه راه و بر چه سامانی                       آن نبینی به هیچ ویرانی

---

یکپارچگی لازمه انسان متعادل است، اگر درون و بیرون و ظاهر و باطنت یکپارچه و هماهنگ نباشد و در هنگام رشد همه ابعاد وجودیت رشد نخواهد کرد و به کمال انسانی که همانا تعادل است نخواهی رسید ...

قلعه ی سقریم

من زبن ز این نگفته در نکشم                     پرده تا زیان نهفته بر نکشم

تا به تو این نگفته فاش کنم                         صد متاع نهفته لاش کنم

به هر اندازه ام سخن دردست                    باقی قصه ام بجوی که هست.

چون برانداختم تن از تن او                          وارهیدم ز چنگ و ناخن او

عزم بستم پی رها شدنم                          ره چو این است از آن جدا شدنم

آمد از گردش خیال دگر                               بیم نارستنم ز جای خطر

فتنه ها کاندر این جهان خیزد                       یک به چشم و صدش به جان خیزد

موی ماری کند چو دیده بود                         تن هم از ریسمان گزیده بود

من که ماندم به جانم آسوده                       بودم از این به خاطر آلوده

تن نمی رفتاگر چه جان می رفت                 هم مرا جان نه با نشان می رفت

شرم زد بودم از درایت خویش                     همه بودم پی حکایت خویش.

نیست- گفتم- چو کس دهد یاری                به که اکنون هوای خود داری

زان کجی ها چو تو به جان رستی                نکند چون غمت به دل پستی

گر یتیمان ای عجب بودی                           با تو آن مرد داد بهبودی

رسته از کژی و گزاف و فسوس                  گرمی اندازتر ز روی عروس

گفت با تو از  آنچه بود نهفت                        وز ره باشد که ره بدو نبرد

خنده سر داد چون طلایه ی صبح                 راه بردار زیر سایه ی صبح!

دست در آستین اگر داری                           چیستت تا هراس برداری؟

اندر اندیشه ای چنین به میان                     دادم اندیشه را گشاده عنان

ریخت در هم نهاد زیر و زبر                          چار و ناچار تا چه دارد بر

---

انسان اساساً موجودی آزاد و رهاست، و میل اصیلش مبارزه با ظلم و فشار و تنش است مگر اینکه انقدر سطح را آلوده کرده باشد که دیگر راهی برای دریافت اطلاعات از عمق  باقی نماند ...

قلعه ی سقریم

نه هر آن موش شاخ بر کمری                     هر یکی پاش سد رهگذری.

من که آن جانور چنان دیدم                          ونگه او را به زیر ران دیدم

عجب آمد مرا ز ماندن خویش                      .................................*

و این عجیب تر که تا بر او بودم                    نه بر او دیده هیچ بگشودم

با همه تیزیم به کار نظر                              چون ندیدم در او در این بنگر!

آمد از پیش چشم من نابین                        تا سرانجام کار دارد این

لیک ز اندیشه از قرار بدر                            نامد از فکرهام پیش نظر

اندر آن هول و قصه ی تشویش                   بیشتر بود بیم من بر خویش

اول از بیم جان که آن باید                            چاره سازی چه تا مرا آید

دیده بستم نبینمش تا رو                            لیک لغزید پیم از تن او.

ای زمن خوانده داستان کم و بیش              از چنان شور ی چنان تشویش

از کدام آفریده ام سخنی                           که زیان دیده بیشتر ز منی

گرچه زین راست روی کج بنیاد                    دارم افسانه ها ز یاد به یاد

چو تو از هر که جویی و گویی                      به که افسانه ی مرا جویی

چون شدم با چنان رهی سفری                  قصه ای شد چنان که می نگری

بس که گشتم بر اصل حیوانی                    دور ماندم ز طبع انسانی

خواستم تا جهان بیفروزم                           بی جهان جهان بیندوزم.

دل چو با سردیم قرین آمد                          نه عجب کامد آن ور این آمد

با صلابت که در نهادش هست                     سنگ را زخمه های تیشه شکست

گرچه تاوان نصیب باشد بس                        بیشتر آن برد که شد به هوس

بردمد گر هزار بار هلاک                              کرم زد میوه اوفتد بر خاک

زین هوسخانه ی دوروی و دو در                  برد جان آنکه رفت هوش به سر.

---

تغییر در ظاهر ممکن نیست، آن تحول و دگرگونی که در عمق اتفاق می افتد و منجبر به شدن تو می گردد تغییر است... تغییر را ساده نگیر که در زمان حال در نوع خود جهاد است...

قلعه ی سقریم

لیک اکنون مرا در این خواری                       راه بنما چو می دهی یاری

گو مرا خود هزار تقصیر است                      رحمت تو چرا به من دیر است

در بر بینوا نبستن به                                   نه زایشار خویش رستن به

گفت: بگشای دیده اینت راه                       اینت آن ره که عمر کرد تباه.

چو مرا زین سخن به ره سر داد                   خفته بودم ز خفته چشم گشاد

دلم از حرفش ار بجست و نجست              وز چنان محرمی برست و نرست

دادم اندیشه نیک تا نگرم                           آید از راه خود مگر خبرم

آوریدم چو هوش نیک بکار                           سر بجوش اوفتاد و دل ز قرار

دشمنت بیند آن، من آن دیدم                     که سراپا از او بلرزیدم

دیدم از زیر ران که در بر من                         هست آن جانور که رهبر من

بادپایی دمش به جای سرش                      چست و چالاک و نزجهان خبرش

از دم و دست تا به سر معکوس                  مایه ی دق و باعث افسوس

چنگ و دندان به آتش آلوده                         تن او در بخار آسوده

سر چو کوهی ز کوه آویزان                         دم چو ماری در اتش ریزان

زاده ی ازدواج غول و پری                           و آمده در فساد جانوری

تن به مشرق کشیده بر سر آب                  سر به مغرب نهاده از پی خواب

دست، شیرازه ی کتاب ز من                      پای، دروازه ی ختا و ختن

هر دم از جست و خیزهای عجیب               دم بر افراشته به شور و شعب

گاه از دم به سوی سر جسته                     خاک ره را به روی سر بسته

گه ز چپ رانده از بهانه به راست                  من بر او تا خود او چه خواهد خواست

از همه فتنه های روی زمین                       راهواری کس ندیده چنین

ناخنش کنده گل به خرواری                        کنده اش طرح داده از غاری

---

ابزار در دست توست و اختیار نیز که از برترین و هوشمندترین آن است ...

تکرار و رشد، حرکت و ماندن ... میدانی چه میخواهی؟

قلعه ی سقریم

دل نهاد از همه چنانستم                            که چو تو رسته از کانستم.

کرد پیدا چو نکته ها بر من                           کا کردش چنان سخن در من

گنج مرا در فراز کرد و کشید                       برد با من ز گنج خانه کلید

گفتمش: ای به مردمی تو هیچ                  کس ندیده به کار پیچاپیچ

سخت گیرم  چه با چنین نرمی                   خشک دارم جبین چه بی شرمی

لیک با گردش جهان وجود                            بود یک چیز و نیز خواهد بود

سخنان تو جان مرا بخشید                         آنچه پنداری آن مرا بخشید

تا رسد داروی تن از تو به من                       سر مویی کمی نکرد سخن

آفرین ورنه آفرین خوانم                              سخنت را پذیره با جانم

کیست آن مرد کاو خطا نکند                       گرچه خواهد که نابجا نکند؟

مرغ می خواند دوش به هنگام                    بس برآواش رفت مردم خام

این به پاره گرفت و آن با جان                       گمرهی را هزارهاست نشان

کس نداند به کار روی آورد                           با چه سازیش رقص باید کرد

با فریبائیش براهم داشت                           چو براندم ز خود براهم داشت

دل ز من در پی حکایت او                            دیده بربسته از عنایت او

مانده از آتشی چو خاکسر                          وز لگدکوب روزگار هدر

چون ز روغن چراغ وارسته                          همچو مینای بی سر و دسته

بر زلالی به راه بنشستم                            بود دریایی و ندانستم

دیدم از مستی آب را پایاب                         غوطه زد تن در آن و رفت از تاب

کس نیامد ز کجروی سوی راست               ابرش از ابر زود خیز نخاست

راستی گفتی تو، راست من گفتم              زانچه دل گفت و خواست من گفتم

گر در این راه من پی آوردم                          شاد از آنم که رو به تو کردم

---

راه بی هدف راه نیست بی راه است، هر چند بیراه هم یک راه است اما هدف که باشد شور و شوق هست و تو مایل به رفتنی نه ایستادن و نه درجا زدن ...

قلعه ی سقریم

در سرت جست این تنومندی                      بدر افکندت از برومندی

چو براندی به حکم این مستی                   دور ره رفتی و ندانستی.

راه تو راه خودپرستی بود                            خویشتن دیدی و ز مستی بود

این اشارت به تن هزار برفت                        مست بودی یکی به کار نرفت

گفتم از دل که با فریبش خوست                 شدم آری جدا ز جلوه ی دوست

نقش آن چیزها به صورت زیب                      بود در کار من ز بهر فریب

آهنم سرد بود و هیچ نتفت                         دوست گرمی ز من گرفت و برفت

از پی کشته ی غلط چو روی                      باید آن کشته لاجرم دروی

رنج ها را پذیره شو که به رنج                      خست آنی که خیره رفت به گنج

چه نمودم فریب کار هوس                           چه مرا برد بر نشانه نرس

آن نمودم که دیدم آخر کار                           و این که بنمود خامی پندار

کس ز چلپاسه ای حریر نکرد                      شیر انجیر کس پنیر نکرد

آنچه گفتی تمام هست مرا                        چیست این دم دلی به دست مرا.

گفت: این حرف ها که بشنیدی                   پس آن رنج ها که بگزیدی

تلخ امد سخن و گر شیرین                         آن که یاری دهد ترا بود این

من نگفتم ترا به دستوری                           جانور خود کند ز بد دوری

بیم جان هست و این نهان نبود                   جان اگر نیست گو جهان نبود

چه ترا نز سر بهانه شدن                            باز دل بسته بر نشانه شدن

پای از تو چرا زجا نرود                                 بر خطایی چنین چه کس گرود

بر غلط آمده به جان خسته                         به مژه کرده خاک ره دسته

این چه بازارگانی است به آز                        که نو سود آوری و خواهی باز

چشم بر کار کودکانه مبند                           پیری آمد بهانه را مپسند

---

دوست داشتن خویش و خود شیفتگی دو بحث جداگانه است

اینکه تو خویشتن را با تمام قوت ها و ضعف های خود دوست بداری با اینکه در مورد خود دچار توهم شوی تفاوت بسیار دارد

به خود احترام بگذار، خود را دوست بدار و آگاه باش که تو انسانی جایز به خطا نیستی اما بی خطا هم نیستی پس راه خود گیر و رو به تعالی خود حرکت کن و بدان خطا در کمین توست، اما ابزارهای تو دقیق و ظریف هستند به شرط استفاده صحیح ...

قلعه ی سقریم

چو درآیی ز روی شایایی                            سود چندان بری که فرسایی

چو نشایستی و شدی به هوا                    می خوری گو شمال کار خطا

گفتم: اما چو رفتم از ماندن                        گفت: به کاین هوس ز دل راندن

ماهی ار چند خوشگوار بود                         مانده اش را مرض هزار بود

دعوی نابجای و خامی کار                          شرم باز آورد به نوبت بار

به ز هر کار و بار خودیست                           هرکسی را رهی ست از پی زیست

ره چو جستی به کار باش و بکوش               چو نجستی به هیچ نعره مجوش

تیزبینان که بس هنرشان بود                       هم از این جملگی خبرشان بود

گنج در جیب و همچو مار به گنج                  دم فروبسته از حکایت رنج

گرچه آوازه در جهان بستند                         بر هوایی چنین نه جان جستند.

گفتم: افسوس کاین خیالی بود.                 گفت: ناید ز هر خیالی سود.

گفتمش: زنده ایم ما به خیال                      گفت: ای بس خیال کاوست محال

بنگر اول چه بود در سر تو                           آنگه آمد چه چیز در بر تو

آمدی از نهاد خلق برون                              خلق اینک شدت به دیده فسون

مرد می خواستی ولی مردم                     ماندت از میل سربلندی گم

این سخن در تو سرسری ناید                     که نخست آدمیگری باید

جز پی آب هیچ جوی نبود                           گر نبود این زمانه گوی نبود

ننمودت نکویم از این خم                             نه زماهی شکم ز گاو نه دم

راه بردی ز ماه تا ماهی                              رفتی اما به حکم خودخواهی

دل نبردت به راه تا بینی                              عقل بردت که بر خطا بینی

عقل سوی هزار راه برد                              دل بود کاو نه جز رهی سپرد

عقل خود بین نگر به قالب خرد                    که ترا تا  کجای عالم برد

---

اگر بخواهی مبنا را بر ظاهر بگذاری دستت تهی میماند، ظاهر گذرا و فانی است و جایی برای ماندن ندارد بلکه محل عبور است برای رسیدن به بطن

اگر بمانی و نگذری مانند مرداب راکد میمانی و دیگر در جریان نخواهی بود و حیات نخواهی داشت ...

قلعه ی سقریم

گر ستوهی از این میان بر خیز                    ورنه مگری و با کسان مستیز

بر نشستی به ره سبک راندی                   راهوارت نماند و تو ماندی

شد پر آوازه رود پهناور                               جوی بی مایه پل نبست به سر

بر مراد ار نرفت کار و به کام                        ناتمامیت کرده است تمام

دل نهادی ز دوست پس ره خویش               درگرفتی جدا از او در پیش

عذرخواهی کنی که آن ببری                      آشکار آیی ار نهان ببری.

گفتم: ما به خاطر نقاد                              آن رسیدم که اینم از سر داد.

آنچنان جور او بسوختمان                            که به بیگانه چشم دوختمان

از سواری که دید جانم راند                         همچو بخستش به راه اندر ماند

این بیایان در او چو من صد گم                     ریخت خون نز من از بسی مردم

ورنه رو سوی ره نداده چو دزد                     من نیم آن حریف کار به مزد

تا نه در نیل جامه ام بر زد                            چه سبکسایگی ز من سر زد.

چو شنید این ز من به دلتنگی                     شفقت برد و رفت از آن سنگی

نرم تر شد به پاس نرمی من                      کرد گرمی بهای گرمی من.

گفت: آری چو بر نمایش آب                        کس برد راه، ره برد به خراب

دل در آن کن که از تو می شاید                   صبح با آفتاب بنماید

آفتابی کن و بر آب گذر                               ورنه از آبدان بپوش نظر

گرچه از شمع روشنی اندوز                       گرنه شمعی در این میانه مسوز

عمر شد بر سرم هم از نیمه                      کار شمعی ندیدم از هیمه

شد ز بی مایگی خمیر فطیر                       نان ز تنور سرد رفت به زیر

چو بر این راه بار بگسستند                         بار بنهاده خود رها جستند

تا که را بهره ای زوارستن                           بود شایستن و نشایستن

---

خورشید بدون پرسش می تابد، باران بدون اکراه و بی غرض میبارد، زمین بی دریغ بارور میشود و همه موجودات در تسبیحند ...

تو چه میکنی در میان این همه تحول و حرکت، کار تو چیست؟

قلعه ی سقریم

  بارگی بر رهی ز دهقان مرد             بار او ماند و دزد بارش برد

این زمانم به سینه اندوهان               می رود چون بر استخوان سوهان

مانده زخمم هزار بر سر دست           نیست زور شکیب و تاب نشست

باز جستی چو تو ز قصه ی من           آن مرا بر سر این به دل شیون

در چنین غصه های پنهانی                خون خود می خورم نمی دانی

در حساب من آنچه خواهی کش        مانده ام لیک و خسته ام ز عطش

کارد بر استخوان رسیده مرا               کس نه زاین رنج برکشیده مرا

تو بگو کز کجا به درگشتی                 که به من بی قرار برگشتی

در بیایانی این چنین پیدا                   راه بر دستی از کجا به کجا؟

گفت: من نیز چون تویی هستم          گرنه چون تو به کار در بستم

خاکی ای دست پاک و درد آلود          خسته از کار و مانده از مفصود

چون تو با صد خیال جوشیده              دیده اکنون ز جمله پوشیده

آمدم از جهان رنگ به رنگ                 به رهی چون دهان خوبان تنگ

طمع آوردم و نه درویشی                  نگرفتم ز همرهان پیشی

چون توام رنج بود پیچیدن                   در پی کار خود بسیجیدن

از منی مرده وار جای مخور                وز گمانی که هست دست و پای ببر

گر بگشتی به راه در چو غبار              ز سواری که رفت دست بدار

بر غلط رفتن و غلط راندن                   دیگران را چه بر غلط خواندن

ستر مردم را به کارشان منکوه           ره به دامان هزار دارد کوه

سایه تا ز آفتاب می نکنی                 آفتابی به سایه چون شکنی

دل شکستن از این و آن چه فن است  گر بر آیی به خود در این سخن است

---

من فقط با ظواهر مواحه هستم آنچه نادیدنی است و باید به آن دست پیدا کرد باطن است، حقیقت در ظاهر نیست بل در باطن است که باید از لایه های عبور کرد به کدام سمت نمیدانم تنها میتوان باید با سیرورت و عبور به آن رسید ...

 

قلعه ی سقریم

چو نجستی برفت و پی آورد                       ماند و از ماندگیش بر سر گرد

لب به دندان گزد دمی ز فسوس                 که شکستش به چشم خواب خروس.

باری اندر غمی که جان می کاست             و آتش او از استخوان می خاست

چون تنومند شد غم از کم و بیش               آمدم بر هوای چاره ی خویش

دور ماندم جدا ز هر طبلی                           ره به روز آورم مگر ز شبی.

لیک از آنجا که دیده راهی داشت                سینه را هر زمان درآهی داشت

راه برداشتم، کدام راه، همان                     وادی ای از کران او به کران

(هیچ بیننده نه قرارش بر آن                        هیچ داننده نه حصارش در آن)

چشم جز بر رهم به پیش ندید                    تا دم صبح کافتاب دمید.

صبح چون آفتاب جست بدر                         زان بیابان   سر کرد گذر

جانور تن ز خوابگاه گسیخت                        کوه را بر نهان به دامان ریخت

بادی افتاد و آنچنان برخاست                      کادمی ره نداند از چپ و راست

خاش بردار و خاک دسته کنان                     نه به خاشاک و خاک داده امان

رنگ بزدود از سراسر دشت                        هرچه از گونه ای که بود بگشت

اندر آن دود دوزخی ز کجا                            که نیارستم ایستاد به پا

مالش را چو رفت دست به چشم               از چنین سرگذشته بر سر خشم

دیدم از ناگهان مرا در بر                              قامتی را به موی خاکستر

مانده بر گوشه ی دهانه ی راه                    خسته تن چون منی نه جاش پناه

گیسوان بافته فکنده به پشت                     همچو بر پشته ای دوال درشت

قهره های جهان به یک جایی                      ساخته گویی آن تماشایی

گفت با من که: چونی ای درویش؟              گفتم: افتاده ای ز طاقت خویش

سرم از باده گشت و بی خبرم                    باده تا خود چه آورد به سرم.

---

بی خبری سودی ندارد، بی خبری خود نوعی فرار است و فرار همان نپذیرفتن مسئولیت هاست، بمان و روبرو شو، ببین که با خویش چه کرده ای،  آرام باش تا بتوانی تحلیل کنی و صبور باش تا بتوانی گذر کنی ...

قلعه ی سقریم

رنگ در نوگلی شکفته نماند                       گرچه زاو کس به راه خفته نماند

روشن آمد مرا به پرده چه هست                                آنچه صد خواهش اندر آن زد دست

لیک من اندرو ز خواهانی                            باز با راهی آنچنان راهی

آن به جانانه، جای بردن من                         وبن به ویرانه ره سپردن من

سازمندیم بین چه سازیدم                         دست سوی چه کار یازیدم

جوی خردی هوای راهش برد                      نیم ره ماند و ریگزارش خورد

کس نپرسید کیم من درویش                      مانده چونم پی حکایت خویش

سخنی گر برآرم از رگ جان                        هر که گوید مراست نیز همان

نیست یک همزبان که گوید حرف                 یا نهان کرده حرف و جوید حرف

غم بی همنشینی ام بینم                        یا به دل سنگ هستی ام بینم.

نه یکی درد آشنا چو کس                           چه فریبد مرا نوای جرس؟

جگر اسوده چند از آتش دل                         پا به پا تاخته به خواهش دل

نه نفورم چرا ز راه افتاد                               چون نه زاو هیچم انتباه افتاد

به رهی کاورید اسیری من                         چیست باز آرزوپذیری من؟

دیده زان خواب بر کنیده چو ماند                  خواب را قصه از چه باید خواند؟

رفتت از دست نازنین رهوار                         چشم چون جویدت هنوز افسار

چند باید به خیره کوشیدن                           دیده بستن پرام دوشیدن

گو ادیم زمین همه از توست                       چه ترا زان چو هیچ نتوان جست؟

تا نه در کار سرسری افتی                         بیشتر زاین به کمتری افتی

جامه در نیل تا کی ارزانی                           سوی ویران شدن چه نادانی

گرنه ما غافلان پیش و پسیم                      در چنین خوفناک ره چه کنیم

خام طبعان نگر چه بی خبران                      نه بر این دام پرفسون نگران

---

کیستی و ماهیتت را خودت معین میکنی، اینکه میخواهی تعریفت چه باشد و یا اندازه و ظرفیتت چه مقدار باشد دست خود توست، حتی میتوانی در عین بودن نباشی ... تا پادشان سرای خویشی حکمرانی کن...

قلعه ی سقریم

هست تا زین دو بهره ور چه کسی              گنج بسیار و گنج نامه بسی

که کس از خواب خود هراسان است            پیش خود هر په گشتن آسان است

من چه گوشم گران چه خوابی بود              خواب یا قصه ی خرابی بود

چند بگذشت و من در آن درخواه                  چند دیدم کسان چو خود که به راه

چو بر آمد شبان و روزانی                           شب و روزم در آه سوزانی

مردمی را بلا چنین نرسد                           آرزو خواهی اندر این نرسد.

شب چو آمد به کار روز بخیل                       و آن جرس های زر کشید به نیل

کله در کله ابر بر سر بست                         خود به چشم دریده باز نشست

خواب آن گونه لود لذده مذا                          که توگفتی که خواب خورده مرا

چو در آمد ز راه خواب چنان                          دیده ام باز ر جهان نگران

نگریدم زمانی اندر خویش                           جستم اندر خود از همه کم و بیش

دیدم از خویش هیکلی چون دود                  نهدر او طاقت قیام و قعود

کرده با دیدگان ز کم نوری                            هر بنفشه خیال کافوری

چشم باریده همچنان  که تگرگ                  بر سرم برف گشته خنده ی مرگ

گشت معلوم من ز بیش و ز کم                   سالیان رفته اند از پس هم

داده ام عمری از کف و سر مست               هیچ نز کار کرده بر سر دست

خوی بسته به گوشه ی چاهی                   وز تک چاه روشنی خواهی

گرچه با من بسی نوید آمد                         باغ را در همه کلید آمد

به من از ماند، ماند دل پریم                        گهرم بر کف و نه مشتریم

بشکوفید اگر بهار، برفت                             همچو ابری ز کوهسار برفت

گر صدایی مرا تکانی داد                             و اندر این پرده ام نشانی داد

گفت و از راه من به یکسو شد                    و آن نشانی که بود با او شد

---

هیچگاه اینطور نبوده و نیست که شرایط با خواست تو و شرایط زندگیت جور باشد، این تویی که باید قدرت پذیرش و انعطافت افزایش یابد ...

قلعه ی سقریم

نه نوا کز پی اش یکی خیزد                        نه در او جانور کخ بگریزد

اندر آن سو خرابی از دیوار                          راه امد شدن بر او دشوار

اندک این سو ترک به خاک فرو                    از بزی کله، از خری پهلو

من که ماندم در آن خراب عذاب                   بشکوهیدم ار عذاب خراب

چو نه دیگر مقام تمکین بود                         به خود افتادم آن زمان و این بود

در حسابی که بود با تن و جان                     جانم آمد ز کار تن به فغان

نه رمق پای را، نه تن را برد                         از کمی آب و از نبودن خورد

دل بماندم از این مخافت و هول                   آمد از هول بر لبم لا حول

تن در انداختم چو مرده به گور                     در شکافی دلم از آن به نفور.

پس بخوابی گران سرم در شد                   کوه را ابر تیره بر سر شد

هیچ با من از آن فسانه نماند                      دیده زاین دود خانه هیچ نخواند

گوش بستم ز هر نوای وطنین                     سربگشت از من شکاف نشین

از حصاری برآوریده چو دود                           نرم می آمدم به راه فرود

گرد بر گرد من نکورایان                               تیزهوشان و دانش آرایان

هر یکی را ستایش که سزد                        با منش آن نوازشی که برد

گشته در دست ها شمایل من                    رفته بس حرف از فضایل من

لیک با آرزوی رفته چنان                              چه حصار و کدام مردم آن

خسته ای را که خاک بستر بود                   به گران خوابی آنچنان در بود

آمد از گشت خواب زود گذر                         آن همه چیزهاش پیش نظر

گرسنه بارگی چو تو بیند                             بردش خواب و خواب جو بیند

ای بسا خواب جو که ما را برد                     جو نخوردیم و خواب جومان خورد

وای بسا گنج خواه بیهده سنج                   گنج در جیب و او به جستن گنج

---

با سکوت و صبر این دو سرمایه گرانبها به گهر های فراوانی دست پیدا خواهم کرد دمه دستی ترین چیزها نادیدنی ترین آنها هستند

قلعه ی سقریم

تمر هندی که هیضه زاو خیزد                      چون بمالیش هیضه انگیزد

نالش ار یافتی و رنج سفر                          تمرهندی مباش و باش دگر

بگذر از گفتگوی ره که چه بود                      بی زبان کس نکرد هرگز سود

با زیانی چو دید بازرگان                                بیشتر شد به سوی سود روان

تا سیه با سپید گشت قرین                        این بر آن شد دلیل و آن بر این

گشت از این اجتماع اضدادی                      هر خرابی دلیل آبادی

کس نه ره می برد به گنج درست                تا نبیتد به راه رنج نخست.

بی نیازی نگر که چون آمد                           چن در این کار رهنمون آمد

چو ز من قصه مرا خوانی                            به که هر سرگذشته ام دانی

با زمانه، که نیستش مقدار،                        آدمی بر چه آرزوست سوار

وز پی لحظه ای که طوفانی                        راه داری چگونه با جانی

بسته آمد دری و باز گشود                         ابلق صبح و شام چند نمود.

نقش از کارها دگر افتاد                               سوزم از شوق در جگر افتاد

از بسی نیک و بد که دیدم و بود                  گفتم آن جمله را همه بدرود

بس خیال از دلم جدا شد و رفت                  همچو ابری که بر هبا شد و رفت

گر قلم در کشند بر رخ روز                          گم کنند آفتاب  عالم سوز

بر یکی نقطه کاو ز روز سپید                       آدمیزاده راست باز امید

تا امیدی اس رسته نیست دلی                  رستگی تا نه جسته نیست دلی

من ندیدم ولیک هیچ بهار                            در نشیبی بخار بسته کنار

دشت در دشت و کوه از بر کوه                    ابن از آن و آن از این بمانده ستوه

این چو ابری نهاده دست به عرش               و آن چو دودی به پای ابری فرش

گر به فرسنگ هاش راهی گم                    اندرو نه نشانی از مردم

---

لحظه های زندگی طعم دارند، بو دارند، رنگ و آهنگ دارند

و من به خاطر هیچ آن زیبایی ها را از خود دریغ میکنم

هیچ نمی بینم از بس ندیده ام دیگر بدیهیات در نظرم عجیب و عظیم می آیند

مشکل از بصر است ...

قلعه ی سقریم

سر مرا گرم از آنچه ام در بر                       دل مرا سرد از آنچه ام بر سر

گفتم آن بع راه سرداری                             وز بد و نیک دیده برداری

نه همه مرغ گشت مرغ سحر                    نه همه نغمه برذ هوش از سر

چه کنی سوی هر درخت آهنگ                  برنچیند کس از هلی کالنگ

آنچه بشنیدی از ملالی بود                        خوابی از گردش خیالی بود

کم ز کس یاری است اگر آید                       دل به کس دادنت نمی باید

راه سر هر که بینی از زن و مرد                   کم یقین برو زو ز راه مگرد

چه تمنا که تو تکان گیری                            راه خود زاین و آن نشان گیری

این و آن کیستند اگر بینی                          خود تویی این و آن چه بگزینی

راه بر، تا عنایتی بینی                               جهد کن، تا حمایتی بینی

سر اگر بر گرایی از غم خویش                    وز کدامین ره آیی ای درویش!

پیر کز هفت شهر کرد گذر                           خوب سفت این گهر در این بنگر

«بی سرانند، کاندر این کله اند                    تا تو نازی به سر کی اینت دهند»

باز گفتند بر حساب چنین                            که بهم شادی و غم اند قرین

چه نشینی که شادمان باشی                    وز بد هر چه در امان باشی

چند بنمودت این سیاه نشاط                       که به ویرانه نیست جای بساط

گرچه در خنده آفتاب بود                              گذرش نیز بر خراب بود

ره بتردان ز هرچه پنداری                            به که در راه خود جگر داری

این امانت کرا مسلم شد                           که به دل دوست با چنان غم شد

آن کز این ره نه روی گردان است                 واندر از زهره کرده مرد آن است

بر مراد ار نبود ره چندان                              بر جگر می نه، ای پدر، دندان

تا زنا بودنی بود بودی                                  سود باید نهی پی سودی

---

داشته هایت در طول و عرض زندگی متقاوت است نمیتوانی هیچگاه بر داشته هایت قبلی و چیزهایی در آینده بدانها خواهی رسید تکیه کنی تو انسان زمان اکنونی و بر داشته های این لحظه ات تنها این لحظه ات میتوانی تمرکز داشته باشی

قلعه ی سقریم

گرچه این جمله نیک اندیشان                     کار نگشاید از دم ایشان

آمدت از پری ترا بینی                                 بوی طیب از کبابه ی چینی

گر نوایی که دل به دام آرد                           سند روسی که التیام آرد

چون تو، من نیز ره به شب بردم                  حنظلم گشت، شربت ار خوردم

به سرشکی گرم تر آند لب                         همچو محموم خفتم از تف تب

به هوایی شدم به راه که بود                      جو شبم لیک، روز گشت کبود

دل گرفته مراست زین شب تنگ                 نرسیدم به یاد الاّ رنگ

کی نماید دوشاخی از دم صبح                   آسمانم که مردم از غم صبح

چو شنیدم از او شکایت او                          آشنا آمدم حکایت او

گر به حرفش ز پیش می راندم                    ور ز حرفش به خویش می خواندم

شبفتم ز او چو ناشکیبی کرد                     با غریبی من غریبی کرد

گفتم او را بدارمش به سخن                      نگریزد چو همرهان از من

لیک از من چو سایه ای بر شد                    سبک آمد، سبک هم از سر شد

داشت دست از من و به تنهایی                  در نهادم فزود شیدایی

هر چه آمد بر آن قرار که بود                        راه آمد تهی ر گفت و شنود

در گلو ریخت خون من از جوش                    چون شباهنگ آمدم خاموش

گشت معلوم من ز چپ و ز راست               که بر این راه، هر تنی تنهاست

گفتم ار چند با زمانه بدی ست                    خستن ناتوان، ز بی مددی ست

هر که در کار هر که دود کند                         پس گریزد که کار سود کند

نه کست چون بکار دست گزار                     راهدار که ای، کدام سوار؟

شب و  با هر دم  احتمال هلاک                   چه نشینی چو آب بر سر خاک؟

لاجرم راه برگرفتم باز                                 در بیابان پر نشیب و فراز

---

سکوت میکنم، به خود نگاه میکنم  به عمیق ترین لایه های خویش و تنها فاصله میبینم و دستهای خالی خویش را ...

قلعه ی سقریم

راه برداشتم به حکم امید                           همچو دودی کز آتشی برهید

همچنان راه می بریدم من                          تا سوی پشته ای رسیدم من

خشک جایی در او نه هیچ گیا                     نه به جز باد گرم و هرزه برآ

گرد بر گرد من جدار غبار                             همه ام بر سر از غبار جدار

خورشم گر به جانه هیچم آب                      ور به کف آب، من نه هیچم تاب

بود بر خاک امید روز هنوز                            که غرابی نشست بر سر روز

چو شب این گونه داد در من شور                 چند آوا شنیدم از ره دور

این به آن گفت کار دشوار است                   آن به این گفت گتج را مار است

آن که نالود دامن از پاکی                             نیست مولود آبی و خاکی

آنچه آب و گلش بینگیزد                              لاجرک گنده از تنش خیزد

گفت آن چون خران روان باشند                    گوش بر زنگ کاروان باشند

خر به ره در چو می رود به شتاب                 زنگ را بیشتر بود و تک و تاب

او نداند نوای و نالش زنگ                           دارد او زآن نوا شتاب و درنگ

گفتم: اینان که در سخن باشند                   لاجرم چندتن چو من باشند

باشد ار بخت در پرستاری                           دهد این بار، کس مرا یاری

لیک گرم از هوای گفت و شنود                   رفت از آن آتش به پا شده دود

خیره ماندم که چه شگرفی بود                   از کجا این گزاف حرفی بود

از چه گفتند تا کشم در گوش                      چو بگفتند چون شدند خموش؟

دلگشا اگر نبود آوازی                                 بود دیگر نشان فسون سازی

نیست با روزگار نوبت ساز                           جز فریبی چو خویش ابلق باز

گفت بازم ز دور راه یکی:                            در دلن ز آن کسان مباد شکی

هان سبک تر به جای نفسی ست              پی هر سنگ گوشیار کسی ست

---

زمانی که مسیرم روشن است و از نوسان و  ناله پرهیز میکنم و به خوبش مشغول میشوم جسم درگیر میشود اما روان آزاد میگردد و سنسورها شدیدا فعال و با کوچکترین خطایی واکنش نشان میدهد ...

قلعه ی سقریم

تشنه بر آب چون بخواهش یافت                 سلسبیل ار نبود روی نتافت

نیست در این مسیر دائره گون                    جز فسون فریب امید فسون

به سرابی گر آمدی نه بر آب                       تشنه می مان و وقت را دریاب

همچو من روزگار در برکش                          شربت زهر اگر دهد می چش

شربت از دست او چو می نوشی                چه ترا طامعی کز آن جوشی

روزگارت چو روزگار بداد                               چیستت بر لب از چه رو فریاد؟

این زمان راه را جری تر شو                         پای اگر ناید از تو، با سر شو

اندرین ره که در پی گهرند                           سنگ های رخام نیز خرند

گرنه از آتشی ست دود ترا                         از بر آتشی ست سود ترا

دست گر سوی او فرا نرسد                       پای بر کوی او چرا نرسد؟

هرگیا گرچه هند با نبود                               هند با نیز، هر گیا نبود

در حساب و شمار قدر وجود                       هرچه بر اصل خویش دارد بود

آفتابی اگر، بر آب گذر                                 وگر آبی، بر آفتاب نگر

آفتابی کنی وگر آبی                                  به که خود را به کار دریابی

از سیه خانه ی خیال برآی                          سوی راهی که راه توست درآی

دیدنی هاست در جهان دو در                      مرد هر کار راست دید دگر

درس آن نکته ها که خوانده نشد                 بر تو گر از دل تو رانده نشد.

تا ز جرف منت چه دل جوید                         دلم از دید دیده چون گوید؟

گوش بر قصه ام چو تو هستی                    نکند شوق در دلم پستی

گرچه بس حرف رفت و کوته به                    از همه حرف، حرف از ره به.

من که بودم فرو در آن گرداب                       خسته ی عرصه ی درنگ و شتاب

در هلاکی که گرم دارد و تیز                        مرده زنده کند به رستاخیز

---

خداوند ما را این چنین خلق کرد که در زندگی در نهایت همه ارتباطات باز تنها و با خود او باشیم، اگر به این برسم که در هر لحظه او با من است چقدر زندگی دلنشین و نهادم آرام میگردد ... 

قلعه ی سقریم

ز آنچه دیدم بجا ندیدم یک                          جز خرابی کشیده سر به فلک

حرف پس آمده و مهم گفتیم                      به خلافی که رفتمان خفتیم

تیرم از شست بر نشان ننشست               نامدم آهوی رمیده به دست

با گهر داریم در این مقصود                          گهرم بین کز او چه کردم سود

شکر افشانیش مرا بفریفت                       تا براندازه ام که دل نشکیفت

چو بدین شیوه جست در من دست             خاطر از نیک و بد مرا بگسست

من درم دارو او درم دیده                             درم از پیش چشم دزدیده

نشکوفید تا به خود خواند                            بنکوهید تا به خود راند

ماندم از او له راه او بیمار                            شد پشیمان زدم دل از گفتار

کاش با او نگفتمی سخنی                         تا نبودش به دل ز من شکنی

حرف ای بس که آمد آفت جان                    راست گفتند: آفت آست زبان

 

فصل

تا زبانم به حرف در پیوست                          داد بر کیفرم هزار شکست

گفتم اکنون کز او دلم آزرد                           باید اندیشه در چه راهم برد

برد عقل مرا خیال خراب                             شربتم باید از مزیج سداب

نوبتی را دگر جدا ز گزند                              کرد بیدارم آفتاب بلند

گرم اندیشه از جگر می خورد                     رغبتم سوی او دگر می برد

سرکشم را زمام کج دادم                          لیک در راه دیگر افتادم

سر که گر طبع انگبین شکند                       بیخ صفرا هم این عجین فکند

راست جون گل سلاح در بر باش                 اندر این راه خار بر سر باش

گل اگر صد سلاح دارد است                       رونق روی او نخواهد کاست

---

چقدر زیبا و دقیق زمان که گذراست و این نقسیم بندی فصلی و احوالات جوی زمین نکته های زیادی را گوشزد میکند اما من فقط در دور تکرار آن سیر میکنم نه در درسهای آن ...

قلعه ی سقریم

گفت باز خم خنده اش در زهر                      چاره سازش نه تو شد ار وی دهر

بگسلد چون دل تو زاین درخواه                    زین جداتر هزار بینی راه

پای در پاوزار خود درکش                             قدمی زاین نشان جداتر کش

باش از آنسوتر ای نهفته مراد                     کاین ولایت به هر که در نگشاد

گفتم: از گنج خود به ارزانی                        بینوا از درت چرا رانی؟

بر چنان بوستان خسته پناه                         خسته در نایدش چگونه نگاه

تو به گنجوریت اگر بی گنج                          من ز رنجوریم نیم بی رنج

گفت: هست این ولی ز بود و نبود               پای بر گیر و دوری آور زود

حرف بسیار می توان راندن                         لیک بس حرف، آور ماندن.

گفتم: ار چشم سوی بیشتر است؟           گفت: می دان که عمر بر هدر است.

گفتم: اما دلم که شد به گرو؟                     گفت: افسانه بازگیر و برو.

گفت این و چو کرد گفته تمام                      رفت از من چو ماهتاب از بام

ابری افتاد و وی کرد کبود                           و او در آن ابر شد روانه که بود

چو خیالی که گر در او نگری                        زاده ی قصه های غول و پری

بانگ بگسست از سرود و نوا                      بر نیامد ز هیچ سوی آوا

راه اندوده در فروبستند                              خود برفتند و گوشه بنشستند

گفت بانگی به کار گیراگیر                           همه درها کشیده در زنجیر

داد دستوری آن دگر آوای                           راه آموده تر کنید از لای

تعبیت ها چنان که هر سنگی                      آن نماید بر او دد آهنگی

شاخی از هر گیا که پیش شده                   دسته داریدش از چو نیش شده.

دیده بگشادم از نشیب و فراز                     کس ندادم به ره دگر آواز

باد اندر چراغدان افتاد                                 مرغ اگرخواند، از زبان افتاد

---

به نظر خواسته ها و نیازهای ما بی پاسخ میماند اما در عمل این چنین نیست و ما بارها برای رسیدن به نیازهای اصیلمان سنجیده میشویم تا به حقیقت خویش نزدیک شویم